امروزه موسیقی درمانی یکی از تکنیک های حمایتی و مکمل است که در زمینه پزشکی ، روانپزشکی و توانبخشی دارای جایگاه علمی و دانشگاهی است. یافته های علمی ثابت کرده موسیقی می تواند به عنوان یک نیروی حمایتگر برخی از علایم بیماری ها را کاهش دهد.
همچنین گزارش های پزشکی حاکی است استفاده از موسیقی در زمینه های جراحی ، داخلی و کاهش درد مدت زایمان، افزایش تحمل بیمار و ... کاملا مفید ابوده و روی احساسات ، عواطف و ایمنی بدن تاثیر می گذارد.
موسیقی باعث افزایش ارتباط کلامی می شود ، بر تفکر مثبت و تحریکات روانی تاثیر گذار است و تنهایی را کاهش خواهد داد . در حال حاضر هفت نوع (تم) موسیقی با حالت عاطفی وجود دارد که عبارتست از آرام بخش ، فرحبخش (نشاط انگیز) ، هیجانی ، نیروبخش ، شیدایی ، حزین و خلسه آور
1- موسیقی آرام بخش : خیلی ملایم است و تحریک کننده نمی باشد. ملودی آن نه باعث شادی فرد می شود و نه اندوه او ، مجموعه رقص گل ها اثر چاپکوفسکی و برخی از پیش درآمدهای دستگاه ماهور از جمله این موسیقی ها هستند.
2- موسیقی فرح بخش : این نوع موسیقی سبب ایجاد شادی می شود و ریتم نسبتا تندی دارد. نوعی سرزندگی در ملودی آن احساس می شود، این موسیقی فرد را هیجان زده نمی کند ولی شادی را به فرد منتقل کرده و میزان سلامتی بدن را بالا می برد. شهر آشوب در دسگاه ماهور ، چهار مضراب راست پنجگاه، والس دانوب آبی و والس آوای بهاری یوهان اشتراوس از جمله موسیقی های فرحبخش است.
3- تم های هیجانی : این تم ها تاثیر تحریک پذیری قوی و برانگیختگی شدیدی دارند و تحریک آنها توام با خودنمایی و حالات نمایشی است.
4- موسیقی نیروبخش : این موسیقی دارای ریتم پر قدرت و ملودی محرک است و به فرد انرژی می دهد. موسیقی هایی که در ورزش استفاده می شود ومارش های نظامی از این نوع هستند.
5- موسیقی شیدایی : این موسیقی باعث سرگشتگی و عاشقی می شود و حزن و نشاط را توامان درون خود دارد. موسیقی ایران در حالت تصنیفی و بیشتر ضربی های موسیقی مانند بهار دلنشین ، شب مهتاب و ... تم شیدایی دارد.
6- تم حزین : این تم غم انگیز است و احساس اندوه وافسوس فراق را تداعی می کند. بخشی از شیدایی موسیقی ایرانی را این تم تشکیل می دهد. بیشتر پیش درآمدهایی مانند دشتی و شور و ابوعطا از این تم ها هستند.
7- تم خلسه آور : تم خلسه آور ملودی فضایی دارد. ملودی فضایی نوعی خواب آوری دارد و بیشتر در ریلکسیشن (تن آرامی) از آن استفاده می شود.
تحقیقات انجام شده نشان می دهد که مردم ایران بیشتر به تم ها ی هیجانی علاقه و گرایش دارند . متاسفانه این نوع موسیقی از نظر فرهنگی تاثیر مخربی بر حالات ایرانیان دارد و روحیه آنان را هیستریک می کند. کارشناسان معتقدند چون افراد می خواهند مشکلات و مسایل روحی خود را با هیجانات و لذت های فوری از بین ببرند این نوع موسیقی را انتخاب می کنند زیرا باعث تسکین فوری فرد می شود ولی عوارض فراوان دارد. به هر صورت شخصیت ، عادت شنیداری و تحصیلات فرد و دو عامل درونگرایی و برونگرایی در انتخاب نوع موسیقی موثر می باشند. معمولا افراد برونگرا بیشتر به تم های عامه پسند گرایش دارند و هر چه تحصیلات فرد بیشتر باشد احتمال تمایل او به موسیقی های کلاسیک یا پاپ ملایم بیشتر از موسیقی های محرک و هیجانی است ، البته نباید فراموش کرد که انسان به طور طبیعی گرایش نسبی به همه نوع موسیقی دارد و عادات موسیقایی در این زمینه بسیار موثر است.
همچنین گزارش های پزشکی حاکی است استفاده از موسیقی در زمینه های جراحی ، داخلی و کاهش درد مدت زایمان، افزایش تحمل بیمار و ... کاملا مفید ابوده و روی احساسات ، عواطف و ایمنی بدن تاثیر می گذارد.
موسیقی باعث افزایش ارتباط کلامی می شود ، بر تفکر مثبت و تحریکات روانی تاثیر گذار است و تنهایی را کاهش خواهد داد . در حال حاضر هفت نوع (تم) موسیقی با حالت عاطفی وجود دارد که عبارتست از آرام بخش ، فرحبخش (نشاط انگیز) ، هیجانی ، نیروبخش ، شیدایی ، حزین و خلسه آور
1- موسیقی آرام بخش : خیلی ملایم است و تحریک کننده نمی باشد. ملودی آن نه باعث شادی فرد می شود و نه اندوه او ، مجموعه رقص گل ها اثر چاپکوفسکی و برخی از پیش درآمدهای دستگاه ماهور از جمله این موسیقی ها هستند.
2- موسیقی فرح بخش : این نوع موسیقی سبب ایجاد شادی می شود و ریتم نسبتا تندی دارد. نوعی سرزندگی در ملودی آن احساس می شود، این موسیقی فرد را هیجان زده نمی کند ولی شادی را به فرد منتقل کرده و میزان سلامتی بدن را بالا می برد. شهر آشوب در دسگاه ماهور ، چهار مضراب راست پنجگاه، والس دانوب آبی و والس آوای بهاری یوهان اشتراوس از جمله موسیقی های فرحبخش است.
3- تم های هیجانی : این تم ها تاثیر تحریک پذیری قوی و برانگیختگی شدیدی دارند و تحریک آنها توام با خودنمایی و حالات نمایشی است.
4- موسیقی نیروبخش : این موسیقی دارای ریتم پر قدرت و ملودی محرک است و به فرد انرژی می دهد. موسیقی هایی که در ورزش استفاده می شود ومارش های نظامی از این نوع هستند.
5- موسیقی شیدایی : این موسیقی باعث سرگشتگی و عاشقی می شود و حزن و نشاط را توامان درون خود دارد. موسیقی ایران در حالت تصنیفی و بیشتر ضربی های موسیقی مانند بهار دلنشین ، شب مهتاب و ... تم شیدایی دارد.
6- تم حزین : این تم غم انگیز است و احساس اندوه وافسوس فراق را تداعی می کند. بخشی از شیدایی موسیقی ایرانی را این تم تشکیل می دهد. بیشتر پیش درآمدهایی مانند دشتی و شور و ابوعطا از این تم ها هستند.
7- تم خلسه آور : تم خلسه آور ملودی فضایی دارد. ملودی فضایی نوعی خواب آوری دارد و بیشتر در ریلکسیشن (تن آرامی) از آن استفاده می شود.
تحقیقات انجام شده نشان می دهد که مردم ایران بیشتر به تم ها ی هیجانی علاقه و گرایش دارند . متاسفانه این نوع موسیقی از نظر فرهنگی تاثیر مخربی بر حالات ایرانیان دارد و روحیه آنان را هیستریک می کند. کارشناسان معتقدند چون افراد می خواهند مشکلات و مسایل روحی خود را با هیجانات و لذت های فوری از بین ببرند این نوع موسیقی را انتخاب می کنند زیرا باعث تسکین فوری فرد می شود ولی عوارض فراوان دارد. به هر صورت شخصیت ، عادت شنیداری و تحصیلات فرد و دو عامل درونگرایی و برونگرایی در انتخاب نوع موسیقی موثر می باشند. معمولا افراد برونگرا بیشتر به تم های عامه پسند گرایش دارند و هر چه تحصیلات فرد بیشتر باشد احتمال تمایل او به موسیقی های کلاسیک یا پاپ ملایم بیشتر از موسیقی های محرک و هیجانی است ، البته نباید فراموش کرد که انسان به طور طبیعی گرایش نسبی به همه نوع موسیقی دارد و عادات موسیقایی در این زمینه بسیار موثر است.
